[Quốc tế] Tiểu thuyết tiếng Pháp bị tố viết bằng AI, bị hủy đề cử giải thưởng văn học, doanh số vẫn bán chạy giữa tranh cãi

Tiểu thuyết của tác giả người Canada gốc Haiti, Thelyson Orelien, ra mắt năm nay bị cáo buộc là do AI viết. Giải thưởng danh giá Prix Goncourt của Pháp đã loại bỏ tác phẩm này khỏi danh sách sơ tuyển, tuy nhiên doanh số bán sách vẫn tiếp tục tăng vọt giữa lúc tranh cãi. Cuốn tiểu thuyết "C’etait ca ou mourir" (Tạm dịch: Hoặc là thế này hoặc là chết), do nhà xuất bản Grasset phát hành tại Pháp, mô tả hành trình gian khổ của một người nhập cư rời Haiti để đến Quebec, Canada. Orelien đã nhận giải Prix du roman Fnac vào ngày 21 tháng 9. Ngay sau đó, tài khoản mạng xã hội Balance ton Claude đã cáo buộc ông, cho rằng phần mềm phát hiện Pangram đã phân tích và chỉ ra rằng cuốn sách phần lớn được viết bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Orelien, 38 tuổi, phủ nhận cáo buộc này. Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông đã đưa tin rằng các tác phẩm trước đây của ông được xuất bản tại Canada cũng bị cáo buộc đạo văn. Ông nói với Agence France-Presse gần đây rằng ông sẽ đưa ra tuyên bố sau khi sự việc lắng xuống. Trong thời gian này, ông đã tạm dừng chuyến quảng bá tại Pháp và trở về Canada sớm. Cuốn tiểu thuyết ban đầu được đưa vào danh sách sơ tuyển cho giải thưởng Prix Goncourt có ảnh hưởng lớn. Viện Hàn lâm Goncourt, đơn vị trao giải, ban đầu kêu gọi thận trọng về vấn đề này nhưng cuối cùng đã loại bỏ cuốn sách khỏi danh sách vào ngày 25 tháng 9. Theo dữ liệu mới nhất từ "Livres Hebdo" và công ty nghiên cứu thị trường NielsenIQ BookData, doanh số bán sách giấy của cuốn tiểu thuyết tại Pháp tiếp tục tăng. Từ ngày 21 đến ngày 27 tháng 9, thời điểm tranh cãi bùng nổ và lan rộng, sách đã bán được 18.254 bản, tăng so với 12.506 bản của tuần trước, đứng đầu danh sách bán chạy thể loại tiểu thuyết và thứ tư về tổng thể. Franceinfo đưa tin "C’etait ca ou mourir" đã bán được khoảng 65.000 bản kể từ khi ra mắt tại Pháp vào ngày 19 tháng 8, đây được coi là thành công đáng kể đối với một cuốn tiểu thuyết đầu tay của một tác giả nước ngoài ít được biết đến. Vụ việc đã gây ra một cuộc thảo luận sôi nổi trong giới văn đàn về tình trạng của văn học. Tác giả người Bỉ Antoine Wauters gần đây đã đăng trên mạng xã hội, bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ việc sử dụng các phần mềm như Pangram để phát hiện các tác phẩm văn học. Ông không đồng tình với việc sử dụng AI để chứng minh giá trị nhân văn của một văn bản nhưng thừa nhận sự cần thiết phải định nghĩa lại các quy tắc để ứng phó với công nghệ mới. Laurent Dubois, giám đốc Hiệp hội Tác giả Kịch bản và Tác giả Điện ảnh & Truyền hình Quebec (Sartec), bày tỏ lo ngại rằng việc đọc các tác phẩm văn học trong tương lai sẽ luôn đi kèm với sự nghi ngờ. "Tôi không muốn sống trong một thế giới mà độc giả nghi ngờ (tác giả) sử dụng AI vì một tác phẩm bị cho là không đủ hay, hoặc ngược lại, quá hay."