Đến Đài Loan học đại học, làm sao để thân với bạn bè? Giao tiếp học đường trong nhóm LINE, câu lạc bộ và báo cáo nhóm

Khi mới vào đại học ở Đài Loan, nhiều sinh viên quốc tế nhận thấy rằng điều thực sự khó khăn đôi khi không phải là việc học trên lớp, mà là làm thế nào để trở nên thân thiết với bạn bè sau giờ học. Bạn có thể hiểu những gì giáo viên nói trên lớp và đọc được sách giáo khoa tiếng Trung, nhưng khi đến lúc trò chuyện với bạn bè, nhóm LINE, báo cáo nhóm hoặc hoạt động câu lạc bộ, bạn đột nhiên cảm thấy mình như người mới bắt đầu. Mọi người nói chuyện rất nhanh, trả lời tin nhắn rất ngắn gọn, và đôi khi còn xuất hiện những tiếng lóng và meme trên mạng không có trong sách giáo khoa. Điều này không có nghĩa là tiếng Trung của bạn kém. Cuộc sống đại học ở Đài Loan có nhịp điệu xã hội riêng. Nó không chỉ dựa vào ngôn ngữ mà còn dựa vào các nhóm, câu lạc bộ, sự phân công công việc trong báo cáo, các câu chuyện trên Instagram và nhiều sự thấu hiểu ngầm. Ở Đài Loan, sinh viên đại học thường xuyên sử dụng LINE để xử lý các vấn đề lớn nhỏ trong cuộc sống. Thông báo lớp học, bài tập nhóm, hoạt động câu lạc bộ, rủ đi ăn, thay đổi lịch trình đột xuất – nhiều việc được thực hiện trong các nhóm LINE. Đối với sinh viên quốc tế, việc tham gia các nhóm này rất quan trọng vì nhiều thông tin có thể sẽ không được thông báo chính thức lần thứ hai và chúng lan truyền nhanh chóng trong nhóm. Đôi khi, tin nhắn trong nhóm có vẻ rất ngắn gọn, ví dụ: "Tôi bắt đầu biên tập chung", "Tôi nhận trang này", "Tôi sẽ bổ sung sau", "Bạn có thể xem giúp tôi được không", "Xin lỗi, tôi vừa mới thấy". Đằng sau những câu này thực chất là cách hợp tác phổ biến của sinh viên Đài Loan. Họ thường không phân công công việc bằng giọng điệu mạnh mẽ ngay từ đầu mà điều phối theo cách lịch sự và gián tiếp hơn. Tuy nhiên, lịch sự không có nghĩa là không có áp lực. Trong các bài báo cáo nhóm, nếu bạn liên tục không trả lời tin nhắn, không xác nhận việc phân công, hoặc đột nhiên xuất hiện vào hạn chót, bạn bè có thể sẽ không mắng bạn ngay lập tức, nhưng bầu không khí nhóm sẽ trở nên khó xử. Đối với sinh viên Đài Loan, "có phản hồi" là rất quan trọng. Ngay cả khi bạn chưa hoàn thành, bạn có thể nói: "Xin lỗi, tôi sẽ hoàn thành vào tối nay" hoặc "Phần này của tôi có thể cần bạn bè giúp tôi kiểm tra lại tiếng Trung." Như vậy, mọi người sẽ biết bạn đang theo dõi tiến độ chứ không phải là biến mất. Ngoài LINE, Instagram cũng là một phần trong cách sinh viên Đài Loan duy trì mối quan hệ. Nhiều bạn bè theo dõi nhau trên IG, trả lời Story, chia sẻ meme, gắn thẻ ảnh hoạt động. Bạn có thể thấy lạ: "Rõ ràng là chúng ta không nói chuyện nhiều ngoài đời, tại sao họ lại trả lời Story của tôi?" Thực ra, đây là một cách giao tiếp ít áp lực hơn. So với việc mời đi chơi trực tiếp, trả lời Story, nhấn thích, hoặc gửi một bức ảnh hài hước là cách dễ dàng hơn để bắt đầu tương tác. Đối với một số sinh viên Đài Loan, tình bạn không bắt đầu bằng sự nhiệt tình ngay lập tức mà dần dần phát triển từ việc "theo dõi lẫn nhau", "trả lời Story", "cùng học một lớp", "cùng làm báo cáo". Nếu bạn muốn thân thiết hơn với bạn bè, bạn không nhất thiết phải mời họ đi chơi ngay từ đầu. Bạn có thể bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt, như trả lời Story, hỏi bữa trưa ăn gì, hỏi "Các bạn đi đâu sau giờ học?" sau giờ học, hoặc chủ động nói trong nhóm chat "Tôi có thể giúp phần này." Những hành động này có vẻ nhỏ nhưng hiệu quả hơn là chỉ chờ đợi lời mời. Các câu lạc bộ cũng là nơi quan trọng để sinh viên quốc tế gặp gỡ bạn bè Đài Loan. Câu lạc bộ âm nhạc, câu lạc bộ nhảy, câu lạc bộ guitar, câu lạc bộ nhiếp ảnh, câu lạc bộ board game, câu lạc bộ tình nguyện, câu lạc bộ giao lưu quốc tế, hội sinh viên khoa, hội sinh viên trường – mỗi loại câu lạc bộ đều có hoạt động và vòng tròn xã hội riêng. Bạn bè trong lớp có thể không nói chuyện với bạn, nhưng trong câu lạc bộ, sự tương tác sẽ tự nhiên hơn vì mọi người có cùng sở thích. Tuy nhiên, văn hóa câu lạc bộ Đài Loan đôi khi cũng đòi hỏi sự chủ động. Nhiều người sẽ không kéo bạn vào vòng bạn bè của họ ngay lần gặp đầu tiên. Điều này không hẳn là sự loại trừ, mà là sợ quá đột ngột, sợ làm phiền bạn, hoặc không chắc bạn có thực sự muốn tham gia hay không. Trong trường hợp này, bạn có thể hỏi thẳng: "Sinh viên quốc tế có thể tham gia không?" "Hoạt động tiếp theo khi nào?" hoặc "Tôi có thể đi cùng các bạn không?" Điều này thường mang lại kết quả tốt hơn là chờ đợi thụ động. Sinh viên Đài Loan cũng thường xuyên "kêu gọi" (揪人). Ví dụ: "Có muốn đi ăn cùng nhau không?" "Có ai đi mua đồ uống không?" "Tối nay có muốn hát karaoke không?" "Sau kỳ thi giữa kỳ có muốn đi chơi không?" Ở đây, "jū" (揪) có nghĩa là mời người khác cùng làm một việc gì đó. Nếu bạn muốn tham gia, bạn có thể nói thẳng "Tôi có thể", "Tôi muốn đi" hoặc "Tính cả tôi nhé". Nếu bạn không muốn đi, bạn có thể nói "Xin lỗi, hôm nay tôi không được" hoặc "Lần sau tôi sẽ đi cùng". Bạn không cần phải đồng ý mỗi lần, nhưng nếu bạn liên tục từ chối và chưa bao giờ chủ động mời người khác, mọi người có thể cho rằng bạn không thực sự muốn tham gia. Khi mới bắt đầu giao tiếp với bạn bè Đài Loan, bạn có thể thấy họ hơi chậm nhiệt. Một số người có thể không quá nhiệt tình ngay từ lần gặp đầu tiên, cũng không nhất thiết phải hỏi bạn nhiều câu hỏi riêng tư. Điều này không có nghĩa là họ không thân thiện; chỉ là sinh viên Đài Loan đôi khi ngại sự ngượng ngùng và lo lắng hỏi những điều có thể khiến bạn khó chịu. Vì vậy, sinh viên quốc tế có thể chuẩn bị một vài chủ đề trò chuyện đơn giản nhưng hữu ích, ví dụ: "Ở đây có gì ngon?" "Lớp học này có khó không?" "Bạn giới thiệu câu lạc bộ nào?" hoặc "Các bạn thường học ở đâu?" Những câu hỏi này tự nhiên hơn việc hỏi những điều quá riêng tư và có thể dẫn đến cuộc trò chuyện sâu hơn. Tất nhiên, tiếng lóng và meme trên mạng cũng sẽ xuất hiện trong cuộc sống học đường. Bạn bè có thể nói những câu như "Hôm nay tôi siêu sợ giao tiếp xã hội", "Cứu tôi với, bài báo cáo này khó quá", "Tôi không chịu nổi nữa", "Tuyệt vời", "Có nội dung", "Chưa", "Phòng tuyến của tôi đã bị phá vỡ", "Tôi đang thích thầm". Nếu dịch theo nghĩa đen, những cụm từ này thường hoàn toàn vô nghĩa. Tuy nhiên, bạn không cần phải ghi nhớ tất cả tiếng lóng. Điều quan trọng hơn là hiểu rằng: những từ này thường được dùng để đùa cợt, bày tỏ cảm xúc hoặc rút ngắn khoảng cách. Nếu không hiểu, bạn có thể hỏi thẳng: "Nghĩa là gì?" Nhiều bạn bè Đài Loan rất sẵn lòng giải thích, và việc giải thích tiếng lóng bản thân nó cũng có thể trở thành chủ đề trò chuyện. Chỉ cần nhớ rằng, tiếng lóng có thể dùng để trò chuyện với bạn bè, nhưng không phù hợp trong các tình huống trang trọng. Nói "Cái này buồn cười quá" với bạn bè là tự nhiên, nhưng khi viết thư cho giáo viên, hỏi tại văn phòng khoa, hoặc thuyết trình chính thức, bạn vẫn nên sử dụng tiếng Trung chuẩn mực. Khả năng phân biệt giữa "có thể dùng giữa bạn bè" và "không nên dùng trong tình huống trang trọng" quan trọng hơn là biết nhiều tiếng lóng. Dcard và Threads cũng có thể giúp bạn hiểu suy nghĩ của sinh viên Đài Loan. Nhiều sinh viên đại học sử dụng các nền tảng này để xem đánh giá khóa học, lời khuyên tình cảm, kinh nghiệm thuê nhà, phàn nàn về công việc làm thêm, áp lực thi cử hoặc tin tức trường học. Tuy nhiên, bình luận trên mạng không đại diện cho suy nghĩ của tất cả người Đài Loan. Một số nội dung có giá trị tham khảo cao, một số chỉ là sự giải tỏa cảm xúc hoặc đùa cợt. Bạn có thể xem, nhưng đừng coi đó là câu trả lời tiêu chuẩn cho cuộc sống đại học ở Đài Loan. Trong khi khả năng ngôn ngữ chắc chắn rất quan trọng khi du học Đài Loan, việc giao tiếp ở trường không chỉ phụ thuộc vào trình độ tiếng Trung. Bạn cần dần học cách: khi nào nên trả lời tin nhắn, cách xác nhận phân công công việc trong nhóm, cách từ chối lời mời một cách lịch sự, cách kết bạn qua hoạt động câu lạc bộ, cách duy trì một chút tương tác qua Instagram Stories, và cách hỏi một cách tự nhiên khi không hiểu tiếng lóng. Cảm thấy xa lạ lúc ban đầu là điều bình thường; đừng vội vàng tỏ ra quá "kiểu Đài Loan". Miễn là bạn không biến mất khỏi các nhóm chat, sẵn sàng tham gia một số hoạt động, và dám hỏi khi không hiểu điều gì, nhiều bạn bè Đài Loan sẽ dần kéo bạn vào vòng tròn xã hội của họ. Một ngày nào đó, khi bạn bắt đầu hiểu rằng "jū yīxià" (揪一下) có nghĩa là ai đó đang rủ mọi người đi chơi, bạn biết ai đó chưa nộp bài khi thấy "wǎndiǎn bǔ" (晚點補), bạn cảm nhận được sự thay đổi tinh tế trong không khí nhóm chat khi nghe "bù hǎoyìsi wǒ gānggāng cái kàn dào" (不好意思我剛剛才看到), hoặc thậm chí có thể tự nhiên trả lời "Zhēn de jiǎ de?" (真的假的?), bạn có thể đã dần bước vào mạng lưới sinh hoạt hàng ngày của sinh viên đại học Đài Loan.