[Quốc tế] Morocco Nghi Ngờ Buông Lỏng Biên Giới Cho Người Nhập Cư Bất Hợp Pháp Vào Ceuta, AFP Phân Tích Nguyên Nhân Sâu Xa
RtiTalk 小編20 ngày trước
Lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha ở Bắc Phi đã chứng kiến một vụ vượt biên ồ ạt của người nhập cư bất hợp pháp vào tuần trước. Các nhân chứng và chuyên gia nói với Hãng thông tấn Pháp (AFP) rằng vụ việc có thể liên quan đến việc Morocco nới lỏng kiểm soát biên giới. Tuy nhiên, nếu đúng như vậy, Morocco muốn đạt được lợi ích gì?
Theo báo cáo của AP, một làn sóng vượt biên bất hợp pháp quy mô lớn đã xảy ra ở Ceuta vào ngày 30-31 tháng 7, với khoảng 50.000 đến 60.000 người di cư đã vào thành phố chỉ có 84.000 dân bằng cách bơi và các phương tiện khác. Chính phủ Tây Ban Nha sau đó cho biết hầu hết đã trở về Morocco, với khoảng 2.500 người còn ở lại Ceuta.
Làn sóng vượt biên này đã gây ra thương vong nghiêm trọng. Giới chức Tây Ban Nha báo cáo có ít nhất 72 người di cư thiệt mạng, bao gồm chết đuối và giẫm đạp khi cố gắng vượt qua đê chắn sóng. Morocco báo cáo có 11 người chết ở phía bên kia biên giới, nhưng không nêu rõ liệu có trùng lặp với số liệu của Tây Ban Nha hay không.
Dưới đây là những gì AFP nắm bắt được về tình hình:
Morocco có cố tình nới lỏng kiểm soát không?
Theo lời khai của nhân chứng được AFP phỏng vấn, hàng nghìn người đổ về thị trấn biên giới Fnideq đã không bị chặn lại bởi các rào cản.
Một nguồn tin am hiểu về các hoạt động hồi hương nói với AFP: "Có các trạm kiểm soát hiến binh thông thường trên đường, nhưng không có thêm lực lượng đặc biệt nào được triển khai."
Pierre Vermeren, một chuyên gia về các vấn đề Bắc Phi, chỉ ra rằng cảnh sát Morocco luôn "hiệu quả, có tổ chức tốt và nắm bắt tình báo đầy đủ". Ông tin rằng "nếu họ thực sự muốn ngăn chặn dòng người đến biên giới, họ hoàn toàn có thể phong tỏa các con đường."
Mohamed Benaissa, người đứng đầu tổ chức nhân quyền "Đài quan sát Nhân quyền Miền Bắc" (ONDH) tại Fnideq, cho biết: "Chúng tôi nhận thấy các biện pháp an ninh ở trung tâm thành phố đã giảm bớt."
Ông lấy ví dụ về lực lượng cảnh sát hỗ trợ chỉ đến hiện trường vào khoảng 7 giờ tối ngày 30 tháng 7, trong khi hàng trăm người đã vượt biên bất hợp pháp vào Ceuta trong những ngày trước đó.
AFP lưu ý rằng hiện tại không có bằng chứng nào cho thấy các cấp cao nhất của Morocco đã đưa ra quyết định liên quan.
Tuy nhiên, Riccardo Fabiani, Giám đốc khu vực Bắc Phi tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group) có trụ sở tại Brussels, Bỉ, cho rằng "hiện có đủ dấu hiệu cho thấy chính quyền Rabat (Morocco) đã can dự vào cuộc khủng hoảng này."
Ông chỉ ra các lời khai từ những người di cư Morocco và "các video cho thấy lực lượng an ninh có thái độ thụ động trong việc chặn các xe tải chở đầy người vượt biên bất hợp pháp"; tuy nhiên, AFP không thể xác minh những hình ảnh này.
Một nguồn tin Morocco am hiểu vụ việc đã phủ nhận với AFP vào ngày 3 rằng có bất kỳ sự "nới lỏng" nào tại các cửa khẩu đường bộ. Ngày hôm trước, Bộ Nội vụ Morocco đã quy sự cố này cho "hoạt động ác ý" và "lan truyền thông tin sai lệch" trên mạng xã hội.
Trước những nghi ngờ từ bên ngoài đối với Morocco, một số nhà quan sát chỉ ra rằng làn sóng vượt biên bất hợp pháp này diễn ra trong dịp kỷ niệm "Ngày Lên Ngôi" (Throne Day), thời điểm mà chính quyền thường nhấn mạnh sự ổn định của vương quốc.
Hoàng gia Morocco hiện chưa đưa ra bình luận nào về làn sóng vượt biên bất hợp pháp này.
Morocco có thể theo đuổi lợi ích gì?
Theo Vermeren, đây là "tín hiệu cảnh báo" của Morocco gửi đến Tây Ban Nha về vấn đề Tây Sahara.
Tây Sahara, từng là thuộc địa của Tây Ban Nha, có diện tích tương đương Vương quốc Anh và giàu khoáng sản. Hiện tại, vùng lãnh thổ này được Liên Hợp Quốc liệt vào danh sách các lãnh thổ không tự trị. Trong nhiều thập kỷ, phần lớn vùng đất này do Morocco kiểm soát, nhưng "Mặt trận Polisario", một tổ chức đòi độc lập được Algeria hậu thuẫn, vẫn tiếp tục đấu tranh cho nền độc lập của người Sahrawi tại địa phương, dẫn đến xung đột kéo dài.
Vermeren cho rằng chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Tây Ban Nha tới Algiers, thủ đô của Algeria, có thể đã khiến Morocco tức giận.
Vào năm 2021, khi xảy ra tranh chấp ngoại giao giữa hai nước, một sự gia tăng đột biến về lượng người vượt biên tương tự đã xảy ra, với hơn 10.000 người bất hợp pháp tràn vào Ceuta từ Morocco trong vòng hai ngày.
Tranh chấp khi đó bắt nguồn từ quyết định của Tây Ban Nha tiếp nhận một lãnh đạo của Mặt trận Polisario để điều trị y tế.
Cuộc khủng hoảng chỉ kết thúc vào năm 2022 khi Tây Ban Nha từ bỏ lập trường trung lập lâu đời và chuyển sang ủng hộ đề xuất của Morocco về Tây Sahara, điều này cũng gây ra rạn nứt ngoại giao giữa Tây Ban Nha và Algeria.
Một vấn đề quan trọng khác là kể từ khi độc lập vào năm 1956, Morocco chưa bao giờ công nhận các lãnh thổ hải ngoại của Tây Ban Nha ở Bắc Phi như Ceuta và Melilla là lãnh thổ của Tây Ban Nha và luôn tuyên bố chủ quyền đối với chúng.
Fabiani nhận định rằng vụ việc này một lần nữa nhắc nhở "Tây Ban Nha rằng Ceuta vẫn là một khu vực tranh chấp và khó phòng thủ, và Tây Ban Nha cần Morocco để bảo vệ lợi ích của mình tại đó."(Biên tập: Lưu Hướng Hoa)
Nguồn liên kết: https://www.rti.org.tw/news?uid=3&pid=224189
Bạn cảm thấy thế nào về bài viết này?
0 người đã bày tỏ cảm xúc