[Quốc tế] Khủng hoảng tị nạn Rohingya bùng phát 9 năm, Myanmar tuyên bố sẵn sàng tiếp nhận 300.000 cư dân cũ của bang Rakhine

Chính phủ Myanmar do quân đội hậu thuẫn hôm nay (15/8) cho biết, hơn 300.000 người tị nạn Rohingya đang sinh sống tại các trại tị nạn ở Bangladesh là những cư dân cũ của bang Rakhine, miền tây Myanmar, và chính phủ Myanmar sẽ chấp nhận họ trở về một khi tình hình an ninh được cải thiện. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Myanmar được đưa ra vào thời điểm cuộc khủng hoảng tị nạn Rohingya bước sang năm thứ chín, với hàng trăm nghìn người vẫn đang sinh sống tại các trại tị nạn ở Bangladesh sau khi chạy trốn khỏi Myanmar vào tháng 8 năm 2017. Vào thời điểm đó, quân đội Myanmar đã tiến hành trấn áp người Rohingya ở bang Rakhine sau các cuộc tấn công vào tiền đồn của các nhóm nổi dậy Rohingya. Cuộc tấn công này đã khiến hơn 700.000 người Rohingya vượt biên giới sang Bangladesh, gia nhập cùng hàng trăm nghìn người Rohingya khác đã sống ở Bangladesh hàng thập kỷ sau khi chạy trốn khỏi các đợt đàn áp bạo lực trước đó của quân đội Myanmar. Quy mô, sự tổ chức và tính tàn bạo của hành động này đã gây ra các cáo buộc về tội diệt chủng và thanh lọc sắc tộc đối với Myanmar từ cộng đồng quốc tế, bao gồm cả Liên Hợp Quốc (LHQ). Myanmar không công nhận người Rohingya là một trong 135 nhóm dân tộc chính thức của đất nước, thay vào đó gọi họ là "người Bengali", ngụ ý rằng họ có nguồn gốc từ Bangladesh và đang cư trú bất hợp pháp tại Myanmar. Myanmar cho biết, tính đến cuối tháng 7, nước này đã xác minh được 426.545 người từ danh sách 828.824 người tị nạn do Bangladesh cung cấp, và xác nhận rằng 308.797 người trong số họ là cư dân cũ của bang Rakhine. Bộ Ngoại giao Myanmar cho biết, có 113.507 người không thể xác minh, và thêm 4.241 người được phát hiện có liên quan đến cái gọi là hoạt động khủng bố. Tuyên bố của bộ ngoại giao cho biết, sẽ tiếp tục hợp tác với Bangladesh để tiếp nhận những cư dân cũ đã được xác minh danh tính sau khi tình hình an ninh ở bang Rakhine ổn định. Bộ này cũng bác bỏ tuyên bố có hơn 1 triệu người di dời khỏi bang Rakhine, cho biết hơn 540.000 người đã vượt biên giới sang Bangladesh sau các vụ bạo lực năm 2017, trong khi hơn 200.000 người vẫn ở lại miền bắc bang Rakhine. Myanmar và Bangladesh đã đạt được thỏa thuận về quy trình hồi hương kéo dài 2 năm vào năm 2018. Tuy nhiên, sau khi quân đội lật đổ chính phủ dân cử do bà Aung San Suu Kyi lãnh đạo vào năm 2021, các cuộc kháng cự vũ trang quy mô lớn đã bùng phát, làm tình hình an ninh ở Myanmar trở nên tồi tệ hơn và khiến kế hoạch hồi hương người tị nạn thất bại. Vào năm 2023, các trận chiến tái diễn giữa Quân đội Arakan, một lực lượng dân tộc thiểu số ở bang Rakhine, và quân đội Myanmar để giành quyền kiểm soát khu vực đã gây ra thêm sự hỗn loạn, buộc nhiều người tị nạn phải chạy sang Bangladesh và các nơi khác trong nỗ lực tuyệt vọng tìm kiếm sự an toàn. Quân đội Arakan đã chiếm được lãnh thổ từ quân đội trong những năm gần đây, kiểm soát phần lớn bang Rakhine. Trong những năm gần đây, điều kiện tồi tệ tại các trại tị nạn, việc cắt giảm đáng kể viện trợ nước ngoài và triển vọng an toàn khi trở về Myanmar đã khiến ngày càng nhiều người tị nạn Rohingya cố gắng thực hiện những chuyến vượt biển đầy nguy hiểm đến Malaysia và Indonesia trên những chiếc thuyền tạm bợ. (Biên tập viên: Chung Chin-lung)